АЗЕРБАЙЖАН-ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСЫНЫҢ ҚАЗІРГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

Мақалада Əзірбайжан мен Қазақстан арасындағы мемлекеттік экономикалық қатынастардың стратегиялық аспектілері қарастырылады. Мақаланың мақсаты - сыртқы экономикалық ынтымақтастықты кеңейту əлеуетін бағалау, сауда байланыстарын əртараптандыру жəне жаһандық экономикалық трансформациялар жағдайында оларды одан əрі нығайту бойынша практикалық ұсынымдар əзірлеу мақсатында Əзірбайжан мен Қазақстан арасындағы мемлекетаралық экономикалық қатынастарды дамытудың стратегиялық аспектілерін кешенді талдау болып табылады. Посткеңестік кезеңдегі экономикалық процестер талданып, тəуелсіз мемлекеттер ретінде ұлттық экономикалардың құрылымы мен жаңғырту бағыттары айқындалады. Екі бауырлас мемлекет арасындағы сыртқы экономикалық байланыстарды кеңейту жəне сыртқы сауда айналымын əртараптандыру əлеуеті бағаланады. Экспорт пен импорттың тауарлық құрылымы ұсынылып, жоғары технологиялық жəне бəсекеге қабілетті өнімдердің көлемін арттыру маңыздылығы атап көрсетіледі. Жасыл энергетика саласында заманауи инфрақұрылымды дамыту жобалары жəне осы саланың əлеуетін бірлесіп пайдалану арқылы Еуропаға экспортты ұлғайту мүмкіндіктері қарастырылады. Əзірбайжан мен Қазақстан арасындағы жүк тасымалының арту мүмкіндіктері, əсіресе «Орта жол» (Транс-Каспий бағыты) халықаралық көлік-логистикалық дəлізін тиімді пайдалану арқылы талданады, бұл дəліз Еуропа мен Азияны біріктіреді. Екі ел арасындағы мемлекеттік қатынастар сипаттары мен инвестициялық қор құру арқылы инвестициялық ортаны жақсарту шаралары қарастырылады. Сондай-ақ сауда-экономикалық байланыстарды жандандыру жəне сыртқы сауда қатысушыларына қолайлы жағдай жасау қажеттілігі атап көрсетіледі. Мақала соңында Əзірбайжан мен Қазақстан арасындағы мемлекеттік сауда-экономикалық қатынастарды жетілдіру жəне дамыту бойынша ұсыныстар берілген.

1. Тагиева М.И., Гусейнов Р.А. Развитие отношений между Азербайджанской Республикой и Республикой Казахстан // Журнал «Наука и реальность». - 2025. № 1 (21). - С. 183-190.

2. Atakishiyev F. Directions for Improving Azerbaijan–Kazakhstan Economic Relations. ELMİ İŞ Beynəlxalq Elmi Jurnal. - 2025 / Cild: 19 Sayı: 11. - Р. 65-68.

3. Əliyeva A.H., Aydarov T.A. Azərbaycan - Qazaxıstan dövlətləri arasında ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi. “Türkdilli dövlətlərin iqtisadi resurslarından səmərəli istifadənin aktual problemləri” mövzusunda I Beynəlxalq elmi konfransı. Sumqayıt, 22‒23 may 2025. - Р.38-42.

4. Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında “Yaşıl Dəhliz Birliyi” adlı Birgə Müəssisə təsis edilib. Available at: — URL: https://minenergy.gov.az/az/xeberler-arxivi/00445_9301 (accessed: 25.12.2024)

5. Kazakhstan increased supplies via Trans-Caspian route through Azerbaijan by 62% in a year. Available at: — URL: https://kaztag.kz/en/news/kazakhstan-increased-supplies-via-trans-caspian-route-through-azerbaijan-by-62-in-ayear?utm (accessed: 25.12.2024)

6. Mustafayeva D. Azərbaycan–Türkiyə–Qazaxıstan strateji əməkdaşlığı: regional inteqrasiya və iqtisadi suverenlik. “Konstitusiya və Suverenlik İli”nə həsr olunmuş “Suverenlik və İqtisadiyyat” məqalə müsabiqəsi iştirakçılarının elmi məqalələr toplusu. Bakı: İqtisadi Elmi Tədqiqat İnstitutu, - 2025.- Р.245-256.

7. ARDSK. Available at: — URL:https://www.stat.gov.az/source/trade/ (accessed: 25.12.2025)

8. Azərbaycanın xarici ticarətinin gömrük statistikası. Available at: — URL:https://customs.gov.az/uploads/foreign/2024/2024_12.pdf?v=1737520142 (accessed: 25.12.2025)

9. Əliyeva Z. Fərqli region olsa da.....Azərbaycan və Qazaxıstan arasında iqtisadi əməkdaşlığın perspektivləri genişdir / Z. Əliyeva // Azərbaycan.- 2025.- 28 oktyabr.- № 230.- 4 р.

10. Bayramov V. Azərbaycan ilə Qazaxıstan əlaqələri strateji xarakter daşıyır. Xalq qəzeti, - 2019, 16 oktyabr. №229. - 8р.