БОЛАШАҚ ФИЛОЛОГИЯ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ КӘСІБИ ЖӘНЕ КОММУНИКАТИВТІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗІ

Мақалада болашақ педагогтердің кәсіби-коммуникативтік құзыреттілігін лингвомәдени білім беру ортасында қалыптастырудың әдіснамалық негіздері қарастырылады. Педагог кадрларды даярлауда құзыреттілікке негізделген, мәдениеттанулық және тұлғалық-іс-әрекеттік тәсілдерді біріктірудің өзектілігі негізделген. Лингвомәдени сипаттағы оқу құралдарын пайдалану арқылы құзыреттілікті қалыптастырудың тиімді құралдары айқындалды. Мұндай орта болашақ мұғалімдердің мәдениетаралық қарым-қатынас, кәсіби рефлексия және коммуникативтік икемділік дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Мақаланың мақсаты - лингвомәдени білім беру ортасы жағдайында мамандандырылған оқу құралдарын қолдану арқылы болашақ педагог-филологтардың кәсіби-коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастырудың тиімділігін ғылыми негіздеу және эксперименталды түрде тексеру болып табылады. Зерттеу нәтижелерін педагогикалық жоғары оқу орындарына арналған білім беру бағдарламаларын әзірлеу мен әдістемелік материалдарды жасау барысында қолдануға болады. Мақалада Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде «Орыс тілі» пәні және «Орыс тілі мен әдебиеті мұғалімі (орыс және орыс емес тілінде оқытатын мектептер үшін)» білім беру бағдарламасы бойынша оқитын филология бағытындағы студенттердің кәсіби-коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыруға арналған эксперименттік зерттеу нәтижелері ұсынылған. Зерттеудің әдіснамалық негізі — лингвомәдени мазмұнды ескеретін құзыреттілікке негізделген үлгі. Зерттеу жұмысына 160 бакалавриат студенті қатысты; эксперименттік топта кәсіби-коммуникативтік және лингвомәдени құзыреттілік компоненттерінің қалыптасу деңгейінің статистикалық тұрғыдан маңызды жоғарылауы байқалды. Ұсынылған лингвомәдени сипаттағы оқу құралы арқылы жүзеге асырылған әдістеме болашақ филолог-педагогтарды жоғары оқу орнында даярлау жағдайында тиімділігін көрсетті.

1. Фурманова В.П. Межкультурная коммуникация как методология иноязычного образования. Язык и культура. - № 56. -2021.- С. 254-272.

2. Мехтиханлы С.Г. Языковая картина мира в паремиях с позиции лингвокультурологии. Гуманитарные исследования. Языкознание. - № 4 (68). -2018.- С. 43-58.

3. Зимняя И.А. Ключевые компетенции как результативно-целевая основа компетентностного подхода в образовании. Высшее образование сегодня. - №5. - 2003. - С. 34-42.

4. Якубович В.С. Компетентностный подход в системе высшего педагогического образования. Образование и наука. - Т.23.- №2. - 2021.- С.15-24.

5. Ермоленко Т.В. Формирование профессиональных компетенций у студентов педагогических вузов. Педагогика. - №3. - 2021.- С.45–52.

6. Михайлова Е.В. Рефлексия как компонент профессионально коммуникативной компетенции студентов. Вестник педагогики. - №4. - 2022. - С.112-120.

7. Кузнецова Н.А., Петухова О.В. Лингвокультурологический аспект в преподавании русского языка. Вестник филологии. - Т.8.- №2. - 2019. - С.101–110.

8. Canale M., Swain M. Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing. Applied Linguistics.Vol.1.1980. P. 1- 47.

9. Хомская Н.Г. Компетентностный подход в преподавании русского языка как иностранного. Русский язык в школе. - №5. - 2017. - С.23–29.

10. Калашникова О. А., Рябова Т. В. Лингвометодические основы формирования профессиональной коммуникативной компетенции переводчика на завершающем этапе обучения в военном вузе (дополнительная программа профессиональной переподготовки). Педагогика. Вопросы теории и практики. Методология и технология профессионального образования. - Выпуск 12. - Том 8. - 2023. - C.1241-1248.

11. Sun Y. The professionalization of English medium instruction lecturer: content and certification. Front. Educ. Vol 8. 2023.

12. Saptono L.,Aylina V. The Relationship between Professional Competence and Teachers’ Pedagogy in Media Literacy with Students’ Motivation to Learn Economics during the Covid-19 Pandemic. International Journal of Social Sciences & Educational Studies. 2022. P. 68-81.

13. Liu Y., Zhao L., Su Y.-S. The Impact of Teacher Competence in Online Teaching on Perceived Online Learning Outcomes during the COVID-19 Outbreak: A Moderated-Mediation Model of Teacher Resilience and Age. Int. J. Environ. Res. Public Health. 2022. P. 1-22.

14. Аташикова Н. Роль профессионально- коммуникативной компетентности иностранного языка в интеграционном процессе формирования языковой личности специалиста. Современные тенденции инновационного развития науки и образования в глобальном мире. - 1(2). - 2023. – С. 35–37.

15. Чернышева Л.П. Профессиональная коммуникативная компетенция: теория и практика формирования. Педагогическое образование. - №1. - 2023. - С.74–81.

16. Федотова А.И. Лингвокультурологический подход в образовании. Вестник филологических наук. - №1. - 2018. - С. 55–62.

17. Шаталин С.А. Модели коммуникативной компетенции и их применение в педагогике. Вестник высшей школы. - №6. - 2019. - С.89–96. 18 Shulman L.S. Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher. Vol.15. 1986. P. 4 -14.