БОЛАШАҚ ГЕОГРАФИЯ ПӘНІ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ КАРТОГРАФИЯЛЫҚ ІСӘРЕКЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШАРТТАРЫ

Мақалада кәсіби дайындаудың маңызды құрамды бөлігі болып табылатын мұғалімдердің картографиялық іс-әрекетін қалыптастырудың педагогикалық шарттары қарастырылады. Білім беру кеңістігіндегі өзгерістер болашақ мұғалімдердің оқу үдерісіндегі рөлін айқындап берді. Сандық технологиялардың даму жағдайында және білім беру бағдарламаларына қойылатын талаптардың күшеюіне байланысты мұғалімдер оқу үдерісінде картографиялық әдістерді тиімді пайдалана алатындай құзыреттіліктерге ие болуы қажет. Зерттеудің мақсаты – мұғалімдердің картографиялық іс-әрекетін қалыптастыруға ықпал ететін педагогикалық шарттарды анықтау. Зерттеу жұмысында картографиялық ісәрекетті қалыптастырудың заманауи теориялық тәсілі ретінде іс-әрекеттік, құзыреттілік тәсілдер талданады. Картографиялық іс-әрекетті қалыптастырудың әдістері мен құралдары сипатталады. Білім беру жүйесінде картографиялық іс-әрекетті жүзеге асырудың практикалық негіздеріне ерекше назар аударылады. Педагогикалық шарттарды анықтау үшін қатысушылардан сауалнама алынды. Сауалнама сұрақтары Лайкерт шкала негізінде құрастырылып берілді. Зерттеу жұмысында картографиялық іс-әрекетке қажетті педагогикалық шарттар анықталды. Бұл педагогикалық шарттар тиімді картографиялық іс-әрекетті қалыптастыра алады және мұғалімдердің картографиялық дайындық деңгейлерін арттыруға негіз бола алады. Қорытындыда зерттеудің негізгі тұжырымдары айқындалып, заманауи мұғалімнің кәсіби маман ретінде қалыптасуының ажырамас бөлігі ретінде картографиялық іс-әрекетті дамытудың маңыздылығы атап өтілді.

1. Приходченко Е.И., Кузьмичева А.С., Мотузенко Н.И. Деятельностьный подход в обучении // Вестнки Донецского педагогического института. - №2. – 2017. – С. 22-27

2. Мединцева И.П. Компетентностный подход в образовании. Педагогическое мастерство: материалы ІІ Международной научной конференции. – Москва. - 2012. - С. 215-218

3. Марданова Ф.С. Педагогическая деятельность. Молодой ученый. - Москва. – 2017. - T № 3.2. ˗ С. 13-14.

4. Исаева Т.А. Педагогическая деятельность и ее роль в профессиональном становлении студента в период практики. Международный научно-исследовательский журнал. – Екатеринбург. – 2015. - №2 (33) 2015. - С.15-17

5. Кичигина Е.В. Педагогические условия, этапы, стадии, специфика формирования естественнонаучной образованности студентов гуманитарных профилей, педагогического направления подготовки // Фундаментальные исследования. – Москва. – 2013. - № 8-2. - С. 445-449

6. Сверчков А.В. Организационно-педагогические условия формирования профессионально-педагогической культуры будущих спортивных педагогов. Молодой ученый. – Москва. – 2009. - № 4. ˗ С. 279-282

7. Хушбахтов А.Х. Терминология «педагогические условия». Молодой ученый. – Москва. – 2015. - №23(103). ˗ С. 1020-1022

8. Ипполитова Н.В., Стерхова Н.А. Анализ понятия «педагогические условия»: сущность, классификация. General and Professional Education. - № 1. - 2012. - С. 8-14

9. Филатова З.М. Педагогические условия, структура и содержание профессиональной подготовки преподавателей вуза к созданию и использованию электронных учебно-методических комплексов. Современные наукоемкие технологии. – Москва. - 2016. - № 11-2. - С.386-391

10. Баженова Н. Г., Хлудеева И. В. Педагогические условия, ориентированные на развитие: теоретический аспект. Известия РГПУ им. А. И. Герцена. - Санкт-Петербург. – 2012. - №151. –С. 217-223

11. Сергеева Е.В., Чандра М.Ю. Организационно-педагогические условия реализации мониторинга качества освоения обучающимися основных образовательных программ вуза. Фундаментальные исследования. – Москва. – 2013. - № 10-4. – С. 870-874

12. De Benito, B., Lizana, A., Salinas, J. Using concept mapping for faculty development in the context of pedagogic frailty. Knowledge Management & E-Learning, 9(3). 2017. Р. 329–347.

13. Smit E., Tuithof, H., & Beneker, T. Portraying the developing PCK of Dutch pre-service geography teachers. International Research in Geographical and Environmental Education, 33(3). 2023. Р. 177–192.

14. Sagadiyeva K., Mirza N. Pedagogical conditions for the formation of students’ innovative thinking // Bulletin of Abay Kazakh National Pedagogical University. Series «Pedagogical sciences». №3(79), - 2023. – Р. 68- 75

15. Yusup P., Yusup A., Assilbayeva F., Ekrem Ayan. Prerequisites for the formation of professional competence of a future specialist // Bulletin of Abay Kazakh National Pedagogical University. Series «Pedagogical sciences». №2(78), - 2023. – Р. 154-162

16. Martínez-Hernández C., Stoffelen, A., & Piskorski, R. Obtaining geographical competences through online cartography of familiar and unfamiliar urban heritage: lessons from student workshops. Journal of Geography in Higher Education, 48(1). 2022. Р. 74–93.

17. Friesen N. The Pedagogical Relation Past and Present: Experience, Subjectivity and Failure. Journal of Curriculum Studies 49 (6). 2017. Р. 743–756.

18. Nohl H. The Pedagogical Relation and the Formative Community. In Tact and the Pedagogical Relation: Introductory Readings, edited by N. Friesen. 2022. Р. 75–84.

19. Tijmen Sch., Sui Lin Goei, Siebrich de Vries, Klaas van Veen. Professional growth in adaptive teaching competence as a result of lesson study. Teaching & teacher education, 68. 2017. Р. 289-303.

20. Hayes K. N., Preminger, L., & Bae, C. L. Why does teacher learning vary in professional development? Accounting for organisational conditions. Professional Development in Education. 2023. 50(1), Р. 108–128.

21. Комиссарова Т.С. Теоретические основы картографической подготовки учителя географии: дисс... д-ра пед. наук. 13.00.02. - Санкт-Петербург. 2000.- 70 с.

22. Санкова Е.А. Формирование картографической компетентности студентов вуза средствами профессионально-ориентированной технологии обучения (на примере подготовки географов, почвоведов, экологов-природопользователей) дисс… канд. пед. наук. 13.00.02. - Орел, 2012. - 234 с.