Preview

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің Хабаршысы

Кеңейтілген іздеу

ФРАНЦИЯДА ТӨРТІНШІ РЕСПУБЛИКА ТҰСЫНДАҒЫ САЯСИ ПАРТИЯЛАРДЫ ҚАЙТА ҚҰРУ

https://doi.org/10.47649/vau.25.v79.i4.05

Толық мәтін:

Аңдатпа

Франциядағы саяси партиялар Төртінші Республика кезінде елеулі өзгерістерге ұшырады. Бұл негізгі саяси партиялардың қайта құрылуымен байланысты болды. Францияда 1945-1946 жж. бірден үш партия құрылады. Олар: Республикалық еркіндік партиясы; Тәуелсіз республикашылар; Республикалық әлеуметтікшаруа әрекеті тобы (Кейіннен олар тәуелсіздер мен шаруалардың ұлттық орталығына біріккен). Зерттеудің мақсаты-төртінші республика кезеңіндегі Францияның партиялық жүйесінің өзгеруін талдау, оның тұрақсыздығының себептерін анықтау, сондай-ақ саяси партиялардың қайта құрылуының, сайлаушылар мен саяси альянстардың сайлаушылық мінез-құлқының парламенттік демократияның жұмыс істеуіне және атқарушы биліктің күшеюіне әсерін анықтау. Төртінші Республиканың партиялық жүйесінің тарансформациялануына саяси партиялардың электоралдық қызметі өзінше әсер етті. Жасанды түрде құрылған саяси патриялардың одақтары мен саяси партия жетекшілерінің саяси популизмі Франциядағы үкіметтік коалицияларының ішкі және сыртқы дағдарыстар жағдайында тез ыдырауына әкеліп жатты. Саяси жүйенің дағдарысы парламенттік демократияны шектеу және атқарушы билікті күшейту үшін күрескен саяси күштер үшін тиімді болды (голлизм). Сонымен бірге үкімет жанынан әртүрлі комитеттер мен комиссиялардың құрылуы мемлекеттік қызметшілер мен жеке сектор өкілдерінің жақындасуына және «технобюрократтық» жүйесінің қалыптасуына ықпал етті.

Авторлар туралы

С. Сапанов
Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университеті
Ресей

Сайпулла Сапанов - негізгі автор, тарих ғылымдарының докторы, профессор,
Х.Б.Табылдиев атындағы «Каспий өңірінің тарихы, археологиясы және этнологиясы» ғылыми-зерттеу институтының директоры.

Атырау қ.



Ж. Шаяхметова
Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университеті
Қазақстан

Жанна Шаяхметова - заң ғылымдарының кандидаты, «Қылмыстық-құқықтық пәндер» кафедрасының профессоры,

Атырау қ.



А. Саурбаев
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік  Университетінің
Қазақстан

Арман Саурбаев - мемлекеттік басқару және халықаралық қатынастар кафедрасының аға оқытушысы,

Түркістан қ.



А. Имандосов
Үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған мамандандырылған №30 мектеп-гимназиясы
Қазақстан

Азамат Имандосов - үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған   амандандырылған №30 мектепгимназиясының «Тарих» әдістемелік бірлестігінің басшысы, тарих пәнінің мұғалімі, гуманитарлық ғылымдар магистрі,

Атырау қ.



Әдебиет тізімі

1. Проблемы экономики и политики Франции после второй мировой войны. – М.: Изд АН СССР, 1962. – 116 с.

2. Soboul A. Un manuscript inedit de Saint-Just. De la Natur, de l’Etat civil, de la Cite ou les Regles de Independence du Gouvernement // AHRF. – 1951. – P. 321-359.

3. Ollivier A. Saint-just et la force des choses. – Paris, 1966. - P. 672-673.

4. Abensour, M. La philosophie politique de Saint-just. Problematique et cadres sociaux // AHRF. – 1966. - 47 p.

5. Prelot M., Lescyuet G. Histoire des idées politiques. – Paris: Dallox, 1980. – 812 p.

6. Petot J. Les grandes étapes du régime républicain français. (1789-1969). Etude d'Histoire politique et constitutionnelle. – Paris: Cijas, 1970. – 842 p.

7. La Saussay Pr. de L'héritage institutionnel français (1789-1958). – Paris: Hachette, 1992. – 156 р.

8. Арзаканян М.Ц., Ревякин А.В., Уваров П.Ю. История Франции. – М.: «Дрофа», 2005. – С. 581–582.

9. Ревякин А.В., Уваров П.Ю. История Франции. – М.: «Дрофа», 2005. 374 c.

10. Винсент Буле. 1944 год и «Восстановление республиканской законности»: восстановление суверенитета, наследие правительства Виши и III Республики / Журнал российских и восточноевропейских исторических исследований. № 1 (6) 2015. C.109-118.

11. Кашкина Е.В. Алжирский вопрос в политической идеологии и практике голлизма (1954 – 1962 гг.). Автореферат на соискании ученой степени кандидата исторических наук. – Воронеж, 2007. 23 с.

12. Молчанов Н.Н. Генерал де Голль. – М., 1980. 502 с.

13. Chevallier J. J. Histoire des institutions et des régimes politiques de la France de 1789 à 1958, Paris: Colin, 2001 (9e éd.). 64 p.

14. Ибрашев Ж.У. Политическая концепция Ш. Де Голля: Материалы спецкурса "Общественно-политическая мысль современной Франции” для студентов исторического факультета. - Алма-Ата, 1971. - 130 с;

15. Байзакова К.И. Концепция сильного государства М. Дебре и проблема конституционной реформы во Франции в 40-50 - х годах XX века: Дис. ... канд. ист. наук. - Ташкент, 1985. 171 с;

16. Дузенов А.М. Общественно - политические взгляды и деятельность А. Мальро: Дис. ... канд. ист. наук. - Ташкент, 1988. 214 с.

17. Макашева К.Н. Эволюция идейно – политических взглядов Виктора Гюго: Дис. ... канд. полит, наук. - Алматы, 199 3. - 134 с.;

18. Сулеева Т.В. Политическая история голлизма в работах американских исследователей: Дис. ... канд. ист. наук. - Ташкент, 1987. 209 с;

19. Даненов Н.Ж. О некоторых аспектах современного развития Франции, состоянии и перспективах казахстанско-французского сотрудничества // Актуальные проблемы внешней политики Казахстана. -М., 1998. – 142 c.

20. Лукпанова С.С. Конституционные основы формирования внешнеполитического курса Франции: Дис. ... канд. ист. наук/ КазГНУ им. аль-Фараби.- Алматы, 1997.- 174 с;

21. Сапанов С.Ж. История развития партийно-политической системы Франции в условиях Европейской интеграции. Монография. - Атырау: НАО Атырауский университет имени Х. Досмухамедова, 2022. - 196 с.

22. Наумова Н.Н. Проблемы западноевропейской интеграции: история и современность // Введение в теорию международных отношений / под ред. С.П. Карпова. – М., 2001. – 140 с.

23. Gaulle Ch.de. Discours et messages. – Paris: Plon,1970. – Vol.1. – 678 p.; Vol.2. – 664 p.; Vol.3. – 443 p.; Vol.4. – 457 p.; Vol.5. – 418 p.

24. Gaulle Ch.de. Doctrine politique. Recueil de déclaration et textes authentique. – Paris: Ed. du Rocher, 1992. – 226 p.

25. Heater D. The Idea of European Unity. – Londres, 1992. – 150 p.

26. Mallerre J. Les parties politiques francais. – Paris, 1957. – 115 p.

27. Fauvet J. La France dechiree. – P., 1957. – 9 p.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Сапанов С., Шаяхметова Ж., Саурбаев А., Имандосов А. ФРАНЦИЯДА ТӨРТІНШІ РЕСПУБЛИКА ТҰСЫНДАҒЫ САЯСИ ПАРТИЯЛАРДЫ ҚАЙТА ҚҰРУ. Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің Хабаршысы. 2025;79(4):57-66. https://doi.org/10.47649/vau.25.v79.i4.05

For citation:


Sapanov S., Shayakhmetova Zh., Saurbayev A., Imandosov A. FRANCE DURING THE FOURTH REPUBLIC: POLITICAL PARTIES AND THE POLITICAL SYSTEM. Bulletin of the Khalel Dosmukhamedov Atyrau University. 2025;79(4):57-66. https://doi.org/10.47649/vau.25.v79.i4.05

Қараулар: 196

JATS XML


ISSN 2077-0197 (Print)
ISSN 2790-332X (Online)