ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕСІРТКІ ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ҚЫЛМЫСТЫҚ ІСТЕРДІ ТЕРГЕУДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ТАЛДАУ ЖӘНЕ ШЕШІМДЕР

Мақалада есірткі қылмыстарымен байланысты қылмыстық істерді тергеу мәселелерін зерттеу бойынша жүргізілген зерттеудің негізгі аспектілері мен нәтижелері ашылады. Негізгі мақсатқарастырылып отырған қылмыстық құқық бұзушылықтарды тергеудің әртүрлі кезеңдерінде туындайтын жүйелік проблемаларды талдау және оларды шешу бойынша ұсыныстар әзірлеу. Зерттеу бірнеше негізгі проблемаларды анықтады: тінту кезінде қылмыстық іс жүргізу заңнамасының бұзылуы, іс жүргізу құжаттарын рәсімдеудегі қателіктер, сот сараптамаларының нәтижелерін уақтылы алмау, бұл көбінесе дәлелдемелерге жол бермеуге және соның салдарынан тергеуді тоқтатуға әкеледі. Қазіргі заманғы технологияларды интеграциялау және сотқа дейінгі өндірістің сақталуын бақылауды күшейту қажеттілігіне ерекше назар аударылады, бұл тергеу органдары жұмысының тиімділігін едәуір арттыруы мүмкін. Авторлар тергеу қызметкерлерінің кәсіби дағдыларын дамытуға баса назар аударады, оған жаңа әдістерді оқыту және заңгерлік дайындықты күшейту кіреді. Бұл шаралар тергеулердің сапасы мен тиімділігін едәуір арттыруға, қателіктерді азайтуға және сот төрелігіне қоғамдық сенімді нығайта отырып, рәсімдердің қатаң сақталуына ықпал етуге көмектеседі. Жұмыстың теориялық маңыздылығы қылмыстық процестің проблемаларын жүйелеу және ғылыми негізделген шешімдерді ұсыну болып табылады. Зерттеудің практикалық маңыздылығы есірткі қылмыстарын тергеу процесін оңтайландыру үшін нәтижелерді қолдану мүмкіндігінде көрінеді, бұл құқықтық тәртіпті нығайтуға және Қазақстан Республикасының Құқық қорғау жүйесіне деген сенімді арттыруға ықпал етеді.

1. Наркоситуация в государствах-участниках ЦАРИКЦ по итогам 2025 года от 02 марта 2026 года. [Электронный ресурс] — URL: httpscaricc.orgmediareports2026CARICC_ bulletin_rus_258.pdf (дата обращения 30.03.2025)

2. Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан от 4 июля 2014 года № 231-V. [Электронный ресурс] — URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=31575852 (дата обращения 01.02.2025)

3. Пресс служба «АГКА» Доказательства и их допустимость в уголовном процессе. [Электронный ресурс] — URL: https://www.agka.kz/ (дата обращения 01.02.2025)

4. Губенко А. Вещдоки, экспертизы, свидетели, допросы: что является доказательством для суда. [Электронный ресурс] — URL: https://www.sud.gov.kz/rus/massmedia/veshchdoki-ekspertizy-svideteli-doprosychto-yavlyaetsya-dokazatelstvom-dlya-suda-agubenko (дата обращения 01.02.2025)

5. Ибраева О. Полицейские пытались подбросить наркотики и обрез кызылординцу. [Электронный ресурс] — URL: https://press.kz/novosti/policzejskie-pytalis-podbrosit-narkotiki-i-obrez-kyzylordinczu (дата обращения 01.02.2025)

6. Официальный сайт «SUD.GOV.KZ» Нарушены нормы УПК. [Электронный ресурс] — URL: https://www.sud.gov.kz/rus/news/narusheny-normy-upk

7. Миронова Е.Ю. Современное состояние, тенденции и перспективы цифровизации уголовного судопроизводства через призму общественного мнения / Е.Ю. Миронова. - DOI 10.17150/2500- 4255.2024.18(4).421-438. - EDN QEZUHV // Всероссийский криминологический журнал. — 2024. — №4. – С. 421-438

8. Вотановский Т.Н. Фотоснимки, видеозаписи, фонограммы в системе доказательств в уголовном процессе / Т.Н. Вотановский // Вестник Тамбовского университета. Серия: Гуманитарные науки. — 2011. — №11. – С. 400-403

9. Смирнова И.Г. Доверие как аксиологическая детерминанта процесса доказывания по уголовным делам: эмодзи как объект оценки cудом / И.Г. Смирнова. // Всероссийский криминологический журнал. - 2024. - №5. – С.504-510

10. Шульгин Е.П. Трансформация правоохранительной деятельности Республики Казахстан в условиях развития цифровых технологий / Е.П. Шульгин // Вестник Уфимского юридического института МВД России. — 2022. — №4 (98). – С. 64-71

11. Лубягин М.С. Цифровое обеспечение производства по уголовному делу следственной группой / М.С. Лубягин. Всероссийский криминологический журнал. - 2023. - №3. – С. 282-294

12. Hachem M., Mizouni R., Alawadhi I.M., Altamimi M.J. Digital forensic intelligence for illicit drug analysis in forensic investigations / M. Hachem, R. Mizouni, I.M. Alawadhi, M.J. Altamimi. - // iScience. — 2023. - № 26 (10). [Электронный ресурс] — URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2589004223021004?via%3Dihub (дата обращения: 03.02.2025).

13. Жанадилов А.Е. Актуальные проблемы производства судебной экспертизы в гражданском судопроизводстве Республики Казахстан. [Электронный ресурс] — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/aktualnye-problemy- (дата обращения: 03.02.2025).

14. Лазарева Л.В., Покровский С.В. К вопросу о доказательности экспертных выводов / Л.В. Лазарева, С.В. Покровский. // Актуальные проблемы российского права —2021. Т. 16. — № 4 (125). – С. 152-159

15. Судебная экспертиза. [Электронный ресурс] — URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/adilet/press/article/details/809 (дата обращения 17.01.2025)

16. Информационный портал «Azattyq Rýhy» Синтетические наркотики: тихая эпидемия, разрушающая жизни казахстанцев. [Электронный ресурс] — URL: https://rus.azattyq-ruhy.kz/avtory/80812-sinteticheskienarkotiki-tikhaia-epidemiia-razrushaiushchaia-zhizni-kazakhstantsev (дата обращения 04.02.2025)

17. Singh B.P., Aswale N., Mani A.P., Rihan J., Yadav M. Drugs and youth – growing nexus of crime and legal redressal / B.P. Singh, N. Aswale, A.P. Mani, J. Rihan, M. Yadav // Russian Law Journal. – 2023 - № 3. - P. 18-22.