ҚАЗАҚ ТІЛІН ШЕТ ТІЛІ РЕТІНДЕ ОҚЫТУДА ИНТЕРАКТИВТІ-МОДУЛЬДІК ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Мақалада шетел қазақтарын қазақ тілін оқытуда педагогикалық технологияларды қолданудың тиімділігі қарастырылады. Тілді үйрену мақсатында оқытушының педагогикалық қызметі, оқыту тәсілдері мен әдістерінің тілді саналы түрде үйренуге ынталандыратын құралдар жиынтығы болуы қажеттілігі маңызды. Қазақ тілін шет тілі ретінде оқытуда тіл үйренушіге шығармашылық дамуға мүмкіндік беру, тілді нақты өмірлік жағдайлармен байланыстыру, жетістіктердің өсу деңгейін жүйелі түрде өзін-өзі анықтау өзекті болып табылады. Тіл білімінде қазақ тілін шет тілі ретінде үйрену оны екінші тіл ретінде үйренуден өзгеше дамиды. Тілді жеңіл әрі тез үйренуде тіл үйренушілердің тілді меңгеру стратегияларын қолдана отырып, нақты қарым-қатынаста интерактивті-коммуникативті әдіске бағытталған іс-әрекеттермен айналысады деген идеяға сүйене отырып педагогикалық технологиялардың тиімділігін көрсеткіміз келеді. Зерттеудің мақсаты интерактивті-модульдік технологияны пайдалана отырып қазақ тілін шет тілі ретінде оқытудың стратегиялары мен мақсаттарын сипаттау, айқындау болып табылады. Маңыздысы коммуникативті тәсіл тіл үйренушілерге еркін қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, ол бірқатар тиімді әрекеттер арқылы олардың тілді меңгеру ауқымын кеңейтеді. Тілді оқыту үдерісінде қолданылатын әдістер тілді меңгеруде маңызды рөл атқаратын механизм болып табылады. Біздің жағдайда, шетелдік қазақтарды қазақ тілін оқыту арқылы қазақ мәдениетімен, тарихымен, дәстүрлерімен, рухани құндылықтарымен таныстыру жүзеге асырылады, бұл интерактивті-модульдік технология элементтері арқылы көрсетілген. Тілді үйренуге тілдік орта, тілді үйренудің мақсаты, адамның таланты мен қасиеттеріне тәуелді емес фактор ретінде лайықты оқыту әдістемесі әсер етеді. Тек жүйелі және мазмұнды әдістеме мен әдіс-тәсілдер тілді үйренуде нәтижеге әкелетінін ескере отырып зерттеудің негізгі көрсеткіштері ретінде интерактивті-модульдік технологияны пайдалану талаптарынан туындайтын оқыту стратегиясы мен мақсаттарын қарастырамыз.

1. Көшімбетова С.А. Оқу-тәрбие үрдісінде оқытудың инновациялық әдіс-тәсілін пайдаланудың педагогикалық шарттары / пед. ғыл. канд. автореф. Алматы, - 2004. – 32 б.

2. Юцявичене П.А. Теория и практика модульное обучения. - Каунас: Швиеса, - 1989. – 272 с.

3. Подласый И.П. Педагогика: 100 вопросов-100 ответов: учеб. пособие для студентов вузов. – М.: Изд-во ВЛАДОС-ПРЕСС, - 2006. – 365 с.

4. Ковалева А.В. Интерактивные педагогические технологии при обучении иностранных учащихся лексике русского языка: диссертация кандидата педагогических наук: 13.00.02 / Ковалева А.В. – Москва, - 2015. – 265 с.

5. Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы (Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығы. Күші жойылды – Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 18 сәуірдегі №63 Жарлығымен). [Электрондық ресурс]. - Available at: - URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/U010000550 (қаралу уақыты 31.07.2025)

6. Әмір Р. Қазақ лингвистикасы және лингводидактика мәселелері: Оқу құралы / Құраст.: Ж.Р.Әмірова. – Алматы: Қазақ университеті: - 2006. – 287 б.

7. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. – Алматы, - 2005. – 147 б.

8. Жанпеисова М.М. Модульная технология обучения как средство развития ученика. – Алматы: КИЦ «ДОИВА», - 2002. – 180 с.

9. Gulmira Yermekbayeva, Gulzhana Kuzembayeva, Zhumagul Maydangalieva, Diana Spulbe Effects of interactive learning module technology on Kazakh as a second language learners’ achievement and communication skills / Journal of Education and e-Learning Research Vol. 11, No. 3, Р. 519-526.

10. Казахский язык как иностранный. Элементарный уровень (A1). Учебник / Г.Г. Ермекбаева, Г.Н. Туржанова, Г.А. Кузембаева, Ж.А. Майдангалиева. – Актобе: Типография «Хабар-Сервис», 2024. Ч. 1. – 2024. – 272 с.

11. Казахский язык как иностранный. Элементарный уровень (A1). Учебник / Г.Г. Ермекбаева, Г.Н. Туржанова, Г.А. Кузембаева, Ж.А. Майдангалиева. – Актобе: Типография «Хабар-Сервис», 2024. Ч. 2. – 2024. – 252 с.

12. Ермекбаева Г.Г., Туржанова Г.Н., Кузембаева Г.А., Майдангалиева Ж.А. Казахский язык как иностранный. Элементарный уровень (A1). Методическое руководство. – Типография ТОО «Хабар-Сервис», - 2024. – 100 с.

13. Майдангалиева Ж.А., Кузембаева Г.А., Ермекбаева Г.Г. Обучение казахскому языку как иностранному через систему этнокультурных единиц. Монография / Ж.А. Майдангалиева, Г.А. Кузембаева, Г.Г. Ермекбаева. – Актобе: Типография «Хабар-Сервис», - 2025 г. – 108 с.

14. Майдангалиева Ж.А., Кузембаева Г.А., Изтлеуова С.Ш., Ермекбаева Г.Г. Оценка эффективности мер государственной поддержки этнических казахов, проживающих за рубежом: усиление роли Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан // «Университет еңбектері – Труды университета» НАО «Карагандинский технический университет имени Абылкаса Сагинова». – 2023. – №92(3). – С. 338-342.

15. Ермекбаева Г.Г., Майдангалиева Ж.А. Видеокурс «Қазақ тілі шет тілі ретінде. Қарапайым деңгей (A1)» [Электрондық ресурс]. - Available at: - URL: https://www.youtube.com/@baishevuniversity/playlists (қаралу уақыты 31.07.2025)