IT ЖОБАЛАРЫН БАСҚАРУДАҒЫ AGILE ЖӘНЕ WATERFALL ӘДІСНАМАЛАРЫ: ҚАЗАҚСТАННЫҢ МҰНАЙ-ГАЗ ӨНЕРКӘСІБІ ҮШІН ҚИЫНДЫҚТАР МЕН МҮМКІНДІКТЕР

Мұнай-газ саласында жобаларды басқару тәсілдерінің трансформациясы цифрландыру және жаһандық тұрақты энергетикаға көшу жағдайында барған сайын маңызды болып отыр. Бұл мақалада Қазақстанның мұнайгаз секторындағы ІТ-жобаларды басқаруда Agile және Waterfall әдіснамаларының рөлі қарастырылады.

Мақаланың мақсаты-Қазақстанның мұнай-газ секторының IT-жобаларын басқаруда Agile және Waterfall әдіснамаларының қолданылуын талдау, олардың цифрландыру жағдайындағы артықшылықтары мен шектеулерін анықтау және жобаларды басқарудың бейімделген гибридті модельдерін енгізудің орындылығын негіздеу. Зерттеу кешенді әдеби шолуға негізделген, ол екі әдіснаманың теориялық негіздерін, практикалық қолданылуын, шектеулерін және жергілікті контексте интеграциялау әлеуетін анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу әдістемесі контент-талдау, салыстырмалы бағалау және халықаралық пен қазақстандық дереккөздерді синтездеуге негізделген, бұл жаһандық үздік тәжірибелерді және өңірлік ерекшеліктерді теңгерімді қарастыруға жағдай жасайды. Нәтижелер Agile әдіснамалары икемділікті, итеративті құндылық жеткізуді және ынтымақтастықты күшейтетінін, ал Waterfall — сәйкестікке, болжамдылыққа және есеп берушілікке кепілдік беретінін көрсетеді. Қазақстанда реттеуші және ұйымдастырушылық дәстүрлерге байланысты Waterfall басымдыққа ие болғанына қарамастан, біртіндеп енгізілетін гибридті модельдер жобалардың нәтижелілігін арттыру үшін жаңа мүмкіндіктер ұсынады. Мақалада бейімделген гибридті құрылым Қазақстанның энергетикалық секторындағы цифрлық трансформацияны қолдауда және халықаралық әрі ұлттық стандарттарға сәйкестікті қамтамасыз етуде шешуші рөл атқара алады деген тұжырым жасалады.

1. Ijomah W., Etim I., Okoro C. Application of Waterfall methodology in oil and gas infrastructure projects // Journal of Engineering and Applied Sciences. – 2024. – 19(2). – P. 98–107. [in English]

2. Potter J., Shad M., Doris R. Agile versus traditional methods: Comparative study of IT project outcomes // Journal of Information Systems and Technology Management. – 2024. – 21(1). – P. 45–60.[in English]

3. Marbach J., Sopjani L., Jäger B. Agile project management in complex environments: Challenges and solutions // International Journal of Project Management. – 2015. – 33(7). – P. 1563–1576. [in English]

4. Abdulla H., Al-Hashimi M. The impact of project management methodologies on project success: A case study of the oil and gas industry // Journal of Engineering, Project, and Production Management. – 2019. – 9(2). – P. 115–125. [in English]

5. Babu S. S. Trends in IT project management: Agile methodologies and their impact on project success // Journal of Recent Trends in Computer Science and Engineering. – 2024. – 12(2). – P. 73–81. [in English]

6. Semina A. Agile adoption challenges in capital-intensive industries. – 2021. – P. 31–58. [in English]

7. Ijomah W., Etim I., Okoro C. Application of Waterfall methodology in oil and gas infrastructure projects // Journal of Engineering and Applied Sciences. – 2024. – 19(2). – P. 98–107. [in English]

8. Bamikole O. Adoption of project management frameworks in the oil and gas industry. – Research Proposal. – 2023. – P. 58–67. [in English]

9. UNCTAD. Kazakhstan’s energy transition: Project governance challenges. – 2024. – P. 25–34. [in English]