ЦИФРЛЫҚ КӨШПЕНДІЛЕР ЖАҺАНДЫҚ ФЕНОМЕН РЕТІНДЕ: ҚАБЫЛДАУШЫ ЕЛДЕРГЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӘСЕРЛЕРДІ ТАЛДАУ

Мақалада цифрлық көшпенділердің экономикалық әсері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты - цифрлық көшпенділердің қабылдаушы аймақтардың жергілікті экономикасына тигізетін оң және теріс ықпалын анықтау болды.

Зерттеудің әдіснамалық негізіне сандық және сапалық мәліметтердің аралас талдауы, сондай-ақ цифрлық көшпенділердің арасында танымал бағыттар - Индонезия, Португалия, Мексика, Таиланд және Эстонияның тәжірибелерін зерделеу кірді. Негізгі көрсеткіштер ретінде жұмыспен қамту, бағаның өзгеру деңгейі, инфрақұрылымдық жағдайлар мен шағын және орта бизнестің серпіні қарастырылды.

Зерттеу нәтижелері цифрлық көшпенділердің жергілікті экономикалық өсудің маңызды факторы екендігін көрсетті. Олар жалдамалы тұрғын үй, қоғамдық тамақтандыру, коворкинг және соған байланысты қызмет көрсету салаларында табыстың артуына ықпал етіп, кәсіпкерлікті дамытуға және жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға ынталандырады. Цифрлық көшпенділердің келеңсіз әсерлерінің қатарына жылжымайтын мүлік пен жалға алу бағасының өсуі, көлік пен коммуналдық қызметтерге қосымша жүктеме, сондай-ақ жергілікті тұрғындар мен шетелдік мамандар арасындағы әлеуметтік жіктелудің күшеюі енгізілді.

Талдау негізінде цифрлық көшпенділерді тарту және реттеу бойынша теңгерімді саясатты қалыптастыру бойынша ұсыныстар жасалды. Мұндай саясат әлеуметтік тәуекелдерді барынша азайтып, аймақтың экономикалық пайдасын арттыруға септігін тигізеді.

1. Müller A. The digital nomad: Buzzword or research category? // Transnational Social Review. – 2016. – Vol. 6, № 3. – P. 344–348. [In English]

2. Hannonen T. In search of a digital nomad: defining the phenomenon // Information Technology & Tourism. – 2020. – Vol. 22. – P. 335–353. [In English]

3. Reichenberger I. Digital nomads – a quest for holistic freedom in work and leisure // Annals of Leisure Research. – 2018. – Vol. 21, № 3. – P. 364–380. [In English]

4. OECD. Policies for attracting digital nomads and remote workers. Should OECD countries develop new Digital Nomad Visas? – Paris: OECD Publishing, 2022. Available at: - URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports [In English] (accessed: 24.01.2025).

5. Germann Molz J. Cosmopolitanism and consumption // In: Rovisco M., Nowicka M. (eds.). The Ashgate Research Companion to Cosmopolitanism. – Routledge, 2016. – P. 33–52. [In English]

6. Thompson B.Y. The Digital Nomad Lifestyle: (Remote) Work/Leisure Balance, Privilege, and Constructed Community // International Journal of the Sociology of Leisure. – 2019. – Vol. 2. – P. 27–42. [In English]

7. Cook D. What is a digital nomad? Definition and taxonomy in the era of mainstream remote work // World Leisure Journal. – 2023. – Vol. 65, № 2. – P. 256–275. [In English]

8. Chen L. Mobile work continuance of knowledge workers: An empirical study // Journal of Computer Information Systems. – 2018. – Vol. 58, № 2. – P. 131–141. [In English]

9. Deloitte. Remote Work Survey: Executive Summary. Available at: - URL: file:///C:/Users/User/Downloads/dttl-tax-remote [In English] (accessed: 22.01.2025).

10. World Bank. Fiscal policy and economic growth: the case of digital nomads. – Washington: World Bank Economic Review, 2023. Available at: - URL: https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/94b8a26cb5ce-5159-a4f7-28a5ef972a77 [In English] (accessed: 19.01.2025).

11. NomadList. Global ranking of digital nomads – 2023. Available at: - URL: https://nomadlist.com [In English] (accessed: 19.01.2025).

12. OECD. The future of remote work // OECD Economic Studies. – 2023. – № 115. Available at: - URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/11/the-future-of-remotework_62587199/35f78ced-en.pdf [In English] (accessed: 19.01.2025).

13. Qosim N., Rukmana A.Y., Usup U. The Impact of Digital Nomad Economy on Local Businesses: Study of MSME Market Changes in Popular Destinations in Indonesia // The Eastasouth Journal of Social Science and Humanities. – 2025. – Vol. 2, № 02. – P. 113 [In English]

14. Government of Lisbon. Report on the Digital Nomad Program in Portugal: Analysis of the Lisbon Digital Nomad Program. – Lisbon, 2025. Available at: - URL: https://www.globalcitizensolutions.com [In English] (accessed: 19.01.2025).

15. Global Citizen Solutions. Global Digital Nomad Index Report 2024–2025. – Lisbon, 2024. Available at: - URL: https://www.globalcitizensolutions.com [In English] (accessed: 22.01.2025).

16. The Economist. Digital nomads are a force for good in Latin America. – 26 Sept. 2024. Available at: - URL: https://www.economist.com/the-americas [In English] (accessed: 19.01.2025).

17. Jiwasiddi A., Schlagwein D., Leong C. Assessing the Impacts of Digital Nomadism on Local Communities: The Case of Chiang Mai, Thailand // Proceedings of the Pacific Asia Conference on Information Systems (PACIS). – Taipei; Sydney, July 2022. Available at: - URL: https://www.researchgate.net/publication/361583715 [In English] (accessed: 19.01.2025).

18. Ministry of Economic Affairs of Estonia. Report on the Digital Nomad Visa Program. – Tallinn: Government of Estonia, 2023. Available at: - URL: https://www.e-resident.gov.ee/nomadvisa/ [In English] (accessed: 19.01.2025).

19. Stanford Institute for Economic Policy Research (SIEPR). Work and Pleasure: Investigating the Rise of Digital Nomads in Mexico. – Stanford University, 2023. Available at: - URL: https://siepr.stanford.edu/publications/workingpaper/work-and-pleasure-investigating-rise-digital-nomads-mexico [In English] (accessed: 19.01.2025).

20. Invest in Estonia. Digital Nomad Visa and e-Residency: Economic Impact Report 2024. – Tallinn, 2024. Available at: - URL: https://investinestonia.com [In English] (accessed: 19.01.2025).