asuВестник Атырауского университета имени Халела ДосмухамедоваBulletin of the Khalel Dosmukhamedov Atyrau University2077-01972790-332XАтырауский университет имени Халела Досмухамедова10.47649/vau.2022.v64.i1.04asu-593Research ArticleПЕДАГОГИКА И ПСИХОЛОГИЯPEDAGOGY AND PSYCHOLOGYТРАНСФОРМАЦИЯ СОЦИОЛОГИЧЕСКОГО МЕТОДА: ОЦЕНКА ПОНЯТИЯ ПАРАДИГМЫTRANSFORMATION OF SOCIOLOGICAL METHOD: AN ASSESSMENT ON THE CONCEPT OF PARADIGMhttps://orcid.org/0000-0003-0399-666XKolukırıkS.KolukırıkS.

Suat Kolukırık - PhD., Professor Dr. of Sociology, Head of Department of Sociology

Dumlupınar Blv., 07058 Antalya, Republic of Turkey

suatkolukirik@akdeniz.edu.trAkdeniz UniversityTurkey2022210620226413545Copyright © Kolukırık S., 20222022Kolukırık S.Kolukırık S.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://asu.ejournal.kz/jour/article/view/593

В этой статье развитие социологического метода рассматривается и обсуждается в рамках концепции парадигмы. Концепция парадигмы как модели ведения науки или соглашения, на основе которых ученые соглашаются относительно того, как следует подходить к проблеме, формируют основу научного исследования. Потому что парадигмы соответствуют природе научного исследования и методологии, которой придерживается исследователь. Количественное исследование, известное как позитивистская парадигма в контексте дизайна исследования, предшествует доказательству и определению, в то время как качественное исследование выходит на первый план и становится очевидным на оси исследования, открытой для исследования, понимания и интерпретации. Как мультипарадигмальная наука, социология питается и гибка позитивистской, интерпретативной, критической и постмодернистской парадигмой. Более того, в исследовании утверждается, что мультипарадигмизм влияет на методологическую структуру и приносит с собой методологическую дифференциацию. С этой точки зрения трансформации и методологические различия в теоретическом модельном подходе социологии исследуются и оцениваются в контексте периодов.

In this paper, the development of the sociological method is approached and discussed within the framework of the concept of paradigm. The concept of paradigm as a model of doing science, or the conventions upon which scientists agree on how a problem should be approached, forms the basis of scientific inquiry. Because paradigms correspond to the nature of scientific research and the methodology followed by the researcher. Quantitative research, known as the positivist paradigm in the context of research design, precedes proving and defining, while qualitative research comes to the fore and becomes evident in the axis of research open to exploration, understanding and interpretation. As a multi-paradigm science, sociology is nourished and flexible by a positivist, interpretive, critical, and postmodern paradigm. Moreover, it is argued in the study that multi-paradigmism affects the methodological structure and brings with it methodological differentiation. From this point of view, the transformations and methodological differences in the theoretical modeling approach of sociology are examined and evaluated in the context of periods.

парадигмаметодологияпозитивизмгерменевтикакритическая теорияParadigmMethodologyPositivismHermeneuticsCritical TheoryReferencesAkşit, B.T. (1997). Göç araştırmalarında hızlı değerlendirme metodolojisi. Türkiye’de İçgöç Konferansı. 6-8 Haziran, Bolu-Gerede.Akşit, B.T. (1997). Göç araştırmalarında hızlı değerlendirme metodolojisi. Türkiye’de İçgöç Konferansı. 6-8 Haziran, Bolu-Gerede.Balkız, B. (2004). Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori: Sosyolojik pozitivizmin eleştirisi. Sosyoloji Dergisi, (12), 135-158.Balkız, B. (2004). Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori: Sosyolojik pozitivizmin eleştirisi. Sosyoloji Dergisi, (12), 135-158.Can, Y. (2005). Toplumsal yapı ve değişme kuramlarını paradigma temelli bir sınıflandırma denemesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 1-11. 4 Çıvak, B. and Sezerel, H. (2018). Araştırma paradigmaları ve turizm yazını. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 1-14.Can, Y. (2005). Toplumsal yapı ve değişme kuramlarını paradigma temelli bir sınıflandırma denemesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 1-11. 4 Çıvak, B. and Sezerel, H. (2018). Araştırma paradigmaları ve turizm yazını. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 1-14.Çoban İçağasıoğlu, A. and Buz, S. (2008). Eleştirel Teori: Gelişimi, kabulleri ve sosyal hizmette kullanımı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 19(1), 71-88.Çoban İçağasıoğlu, A. and Buz, S. (2008). Eleştirel Teori: Gelişimi, kabulleri ve sosyal hizmette kullanımı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 19(1), 71-88.Dal, S. (2020). Paradigma bağlamında sosyoloji disiplini: Sosyolojinin tarihsel sürecine dair epistemolojik bir çözümleme. (Unpublished Postgraduate Thesis). Ankara University, Ankara.Dal, S. (2020). Paradigma bağlamında sosyoloji disiplini: Sosyolojinin tarihsel sürecine dair epistemolojik bir çözümleme. (Unpublished Postgraduate Thesis). Ankara University, Ankara.Dikeçligil, B. (2002). Sosyolojide metodolojik farklılaşma ve metodlar arası işbirliği. Yeni Sosyolojik Arayışlar, Dünyada ve Türkiye’de Farklılaşma-Çatışma-Bütünleşme-II, III.Ulusal Sosyoloji Kongresi (2-4 Kasım 2000, Eskişehir). Ankara: Sosyoloji Derneği Yayınları, (97-126).Dikeçligil, B. (2002). Sosyolojide metodolojik farklılaşma ve metodlar arası işbirliği. Yeni Sosyolojik Arayışlar, Dünyada ve Türkiye’de Farklılaşma-Çatışma-Bütünleşme-II, III.Ulusal Sosyoloji Kongresi (2-4 Kasım 2000, Eskişehir). Ankara: Sosyoloji Derneği Yayınları, (97-126).Giddens, A. (2000). Sosyoloji (Trans. H. Özel et al.). Ankara: Ayraç Yayınları.Giddens, A. (2000). Sosyoloji (Trans. H. Özel et al.). Ankara: Ayraç Yayınları.Girgin, O. (2018). Öncü düşünürlerinin yaklaşımları çerçevesinde postmodern sosyal teoriye yönelik eleştirel bir analiz. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (1), 105-130. 10 Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş (2. baskı) (Trans. A. Ersoy and P. Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık.Girgin, O. (2018). Öncü düşünürlerinin yaklaşımları çerçevesinde postmodern sosyal teoriye yönelik eleştirel bir analiz. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (1), 105-130. 10 Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş (2. baskı) (Trans. A. Ersoy and P. Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık.Gülenç, K. (2015). Frankfurt Okulu eleştiri toplum ve bilim. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Gülenç, K. (2015). Frankfurt Okulu eleştiri toplum ve bilim. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Günay, Ü., (2006). Kuramsal yaklaşım ve Türk sosyolojisi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 509-542.Günay, Ü., (2006). Kuramsal yaklaşım ve Türk sosyolojisi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 509-542.Güneş, B. (2003). Paradigma kavramı ışığında bilimsel devrimlerin yapısı ve bilim savaşları: Cephelerdeki fizikçilerden Thomas S. Kuhn ve Alan D. Sokal. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1).Güneş, B. (2003). Paradigma kavramı ışığında bilimsel devrimlerin yapısı ve bilim savaşları: Cephelerdeki fizikçilerden Thomas S. Kuhn ve Alan D. Sokal. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1).Hira, İ. (2000a). Max Weber’in yöntem anlayışı. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 45-58.Hira, İ. (2000a). Max Weber’in yöntem anlayışı. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 45-58.Hira, İ. (2000b). Sosyal bilimler: Yasa koyucu tasarımdan yorumcu tasarıma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 81-97.Hira, İ. (2000b). Sosyal bilimler: Yasa koyucu tasarımdan yorumcu tasarıma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 81-97.Işık, E. and Serim, H. (2017). İktisadı 'hermeneutik'le 'anlamak'. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 67-90.Işık, E. and Serim, H. (2017). İktisadı 'hermeneutik'le 'anlamak'. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 67-90.İbrahimoğlu, Z. (2011). Değişen paradigmalar dünyasından nitel ve nicel araştırmalara bakmak: Felsefesi yaklaşımlardaki dönüşümü anlamak. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 44 – 52.İbrahimoğlu, Z. (2011). Değişen paradigmalar dünyasından nitel ve nicel araştırmalara bakmak: Felsefesi yaklaşımlardaki dönüşümü anlamak. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 44 – 52.Kasapoğlu, A., (1992). Sosyolojide hermeneutik uygulamaları. Felsefe Dünyası Dergisi, (5), 59-71. 19 Kuhn, T. (2006). Bilimsel devrimlerin yapısı (7. Baskı) (Trans. N. Kuyaş). İstanbul: Kırmızı Yayınları.Kasapoğlu, A., (1992). Sosyolojide hermeneutik uygulamaları. Felsefe Dünyası Dergisi, (5), 59-71. 19 Kuhn, T. (2006). Bilimsel devrimlerin yapısı (7. Baskı) (Trans. N. Kuyaş). İstanbul: Kırmızı Yayınları.Kuş, E. (2007). Sosyal bilim metodolojisinde paradigma dönüşümü ve psikolojide nitel araştırma. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 19-41.Kuş, E. (2007). Sosyal bilim metodolojisinde paradigma dönüşümü ve psikolojide nitel araştırma. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 19-41.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.