asuВестник Атырауского университета имени Халела ДосмухамедоваBulletin of the Khalel Dosmukhamedov Atyrau University2077-01972790-332XАтырауский университет имени Халела Досмухамедова10.47649/vau.26.v80.i1.12asu-2711Research ArticleПЕДАГОГИКА И ПСИХОЛОГИЯPEDAGOGY AND PSYCHOLOGYТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ В РАЗРАБОТКЕ ПЛАТФОРМЫ МАССОВЫХ ОТКРЫТЫХ ОНЛАЙН КУРСОВTECHNOLOGICAL CHALLENGES IN DEVELOPING A PLATFORM FOR MASSIVE OPEN ONLINE COURSEShttps://orcid.org/0000-0003-0100-1008ОспановаН.OspanovaN.

Назира Оспанова – кандидат педагогических наук, ассоцированный профессор, факультета «Computer Science», 

г. Павлодар

Nazira Ospanova - Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor, Faculty of Computer Science,

Pavlodar

nazira_n@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0003-3777-6454ТокжигитоваН.TokzhigitovaN.

Нургуль Токжигитова – основной автор, PhD, ассоциированный профессор (доцент), факультет «Computer Science»,

г. Павлодар

Nurgul Tokzhigitova - PhD, Associate Professor, Faculty of Computer Science,

Pavlodar

nurgul287@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0001-5609-3697БайжумановС.BaizhumanovS.

Садуакас Байжуманов – старший преподаватель факультета «Computer Science»,

г.Павлодар

Saduakas Baizhumanov, senior lecturer,

Pavlodar

b_saduakas@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0001-9135-2156КуанышеваР.KuanyshevaR.

Раушан Куанышева – старший преподаватель факультета «Computer Science»,

г.Павлодар

Raushan Kuanysheva, senior lecturer at the Faculty of Computer Science,

Pavlodar

raushankuanysh77@mail.ruТорайгыров университетКазахстанToraighyrov UniversityKazakhstanТорайгыров университетРоссияToraigyrov UniversityRussian Federation202611052026801142155Copyright © Оспанова Н., Токжигитова Н., Байжуманов С., Куанышева Р., 20262026Оспанова Н., Токжигитова Н., Байжуманов С., Куанышева Р.Ospanova N., Tokzhigitova N., Baizhumanov S., Kuanysheva R.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://asu.ejournal.kz/jour/article/view/2711

Процесс разработки и использования платформ массовых открытых онлайн-курсов (MOOC) связан с рядом сложных технологических проблем, влияющих на качество обучения и доступность образовательного контента. Основные технологические проблемы можно разделить на несколько основных областей: совместимость и интеграция платформ, внедрение искусственного интеллекта (ИИ) и чат-ботов, масштабируемость и обработка данных, многоязычность и локализация, а также аспекты безопасности и правовые аспекты. Для обеспечения совместимости между системами управления обучением (LMS) часто используется стандарт совместимости инструментов обучения (LTI), но в процессе внедрения возникают проблемы с синхронизацией учетных записей пользователей и выставлением оценок. Внедрение ИИ повышает поддержку обучающихся, но создает риски, такие как ограниченное понимание контекста, недостоверность решений (XAI) и технологические галлюцинации. Платформы требуют обработки больших объемов данных (клики, журналы, результаты тестов), что приводит к перегрузке серверов и необходимости использования специальных серверов, таких как Milvus. Проблемы многоязычия возникают из-за ошибок машинного перевода, особенно в технических терминах, а проблемы безопасности включают соответствие GDPR и управление авторскими правами. Данное исследование представляет собой систематический обзор литературы и основано на анализе 27 научных статей, опубликованных в период с 2020 по 2026 год, включая еще 7 научных статей по этой теме, индексированных в базе данных Scopus. В этих статьях рассматриваются технологические решения проблем, включая технологию RAG, графы знаний (EduKGs) и подходы с участием человека. Кроме того, 20 статей были включены в материалы международной научной конференции «Европейский саммит заинтересованных сторон MOOC – EMOOCS 2025», которая состоится в Университете Télécom Paris, Палезо, Франция, с 30 июня по 2 июля 2025 года Результаты демонстрируют взаимосвязь технологических и педагогических факторов в развитии платформ HELC и на этой основе позволяют повысить эффективность образования.

The development and use of massive open online courses (MOOC) platforms are associated with some complex technological issues that affect the quality of learning and the availability of educational content. The main technological issues can be divided into several areas: platform interoperability and integration, the introduction of artificial intelligence (AI) and chatbots, scalability and data processing, multilingualism and localization, and security and legal aspects. The Learning Tools Interoperability (LTI) standard is often used to ensure interoperability between learning management systems (LMS), but during implementation, problems arise with synchronizing user accounts and assigning grades. The introduction of AI increases support for learners, but poses risks such as limited contextual understanding, decision inauthenticity (XAI), and technological hallucinations. The platforms require processing large amounts of data (clicks, logs, test results), leading to server overload and necessitating specialized servers such as Milvus. Multilingualism issues arise from machine translation errors, especially in technical terms, while security concerns include GDPR compliance and copyright management. This study is a systematic literature review and is based on an analysis of 27 scientific articles published between 2020 and 2026, including an additional 7 scientific articles on this topic indexed in the Scopus database These articles address technological solutions to the problems, including RAG technology, knowledge graphs (EduKGs), and human-in-the-loop approaches. In addition, 20 articles were included in the proceedings of the international scientific conference “European MOOCs Stakeholder Summit – EMOOCS 2025”, which will be held at the Université Télécom Paris, Palaiseau, France, from 30 June to 2 July 2025 The results demonstrate the interrelationship of technological and pedagogical factors in the development of HELC platforms, and on this basis allow for increasing the effectiveness of education.

массовые открытые онлайн-курсы (MOOC)цифровая педагогикаметодология онлайн-обученияпедагогический дизайнтехнологии электронного обученияаналитика обученияmassive open online courses (MOOCs)digital pedagogyonline learning methodologypedagogical designe-learning technologieslearning analyticsThis research is funded by the Science Committee of the Ministry of Science and Higher Education of the Republic of Kazakhstan (grant number AP23485289).ReferencesJansen R. S. Жаппай ашық онлайн курстарда білім алушылардың өзін-өзі реттейтін оқытуын қолдау / R. S. Jansen, A. van Leeuwen, J. Janssen және т.б. // Computers & Education. - 2020. - 146-том. – 103771 б.Jansen R.S. Jappai aşyq onlain kurstarda bılım aluşylardyñ özın-özı retteitın oqytuyn qoldau [Jansen, R. S. Supporting learners’ self-regulated learning in Massive Open Online Courses] R. S. Jansen, A. van Leeuwen, J. Janssen et al. // Computers & Education. - 2020. - Vol. 146. - Art. 103771 р. [in Kazakh]Zhou L. I-DEMATEL-ISM әдісі негізінде ЖАОК сапасына әсер ететін факторларды талдау / L. Zhou M. Tang, J. Liu // Systems and Soft Computing. - 2025. - 7-том. – 220 б.Zhou L. I-DEMATEL-ISM ädısı negızınde JAOK sapasyna äser etetın faktorlardy taldau. [ Analysis of factors influencing MOOC quality based on I-DEMATEL-ISM method] L. Zhou, M. Tang, J. Liu // Systems and Soft Computing. - 2025. - Vol. 7. - Art. 200220-р. [in Kazakh]Haugsbakken, H. SPOC жасаудағы генеративті жасанды интеллекттің рөлі: Ішінара жасанды интеллект жасаған оқу ресурстарын студенттердің қабылдауы / H. Haugsbakken M. Hagelia I. Nagel // EMOOCS 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer,(LNCS, 15733-том). - 2026 –Б. 3–13Haugsbakken, H. SPOC jasaudağy generativtıjasandy intelekttıñ rölı: Işınara jasandy intelekt jasağan oqu resurstaryn studentterdıñ qabyldauy [The Role of Generative AI in SPOC-Making: Student Perception of Partially AIGenerated Learning Resources] H. Haugsbakken, M. Hagelia, I. Nagel // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 3–13. [in Kazakh]Brünner B. ЖАОК-тардағы GenAI чатботтарын зерттеу: студенттердің өзара әрекеттесуін және өзін-өзі реттейтін оқу мінез-құлқын талдау / B. Brünner M. Ebner S. Schön // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). - 2026.– Б.14–2Brünner B. JAOK-tardağy GenAI chatbottaryn zertteu: studentterdıñ özara ärekettesuın jäne özın-özı retteitın oqu mınez-qūlqyn taldau [ Exploring GenAI Chatbots in MOOCs: Analyzing Student Interactions and Self-regulated Learning Behaviors] / B. Brünner, M. Ebner, S. Schön // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 14–24. [in Kazakh]Thammetar T. Автоматтандырылған оқытуды қолдау үшін генеративті жасанды интеллектпен жұмыс істейтін чатботты интеграциялау: Тай ЖАОК платформасының тәжірибесі / T. Thammetar A. Theeraroungchaisri J. Khlaisang et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer, (LNCS, 15733-том). - 2026. Б. 25–35Thammetar T. Avtomattandyrylğan oqytudy qoldau üşın generativtı jasandy intelektpen jūmys ısteitın chatbotty integrasialau:Tai JAOK platformasynyñ täjıribesı [The Integration of Generative AI-Powered Chatbot for Automated Learning Support: Thai MOOC Platform Experience]/ T. Thammetar, A. Theeraroungchaisri, J. Khlaisang et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 25–35 [in Kazakh]Moreno-Marcos P. M. edX бойынша Java ЖАОК сериясындағы оқушылардың табысты болжау модельдерін жалпылауды талдау / P. M. Moreno-Marcos M. R. Guillén C. Alario-Hoyos et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer,. – (LNCS, 15733-том). – 2026. - Б.36–45Moreno-Marcos P. M. edX boiynşa Java JAOK seriasyndağy oquşylardyñ tabysty boljau modelderın jalpylaudy taldau [Analysis of the Generalization of Students’ Success Predictive Models in a Series of Java MOOCs on edX] / P. M. Moreno-Marcos, M. R. Guillén, C. Alario-Hoyos et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 36–45. [in Kazakh]Maldonado-Mahauad J. Стратегиялық және кешенді: Оқу тізбектерін үдерістік өндіру арқылы ЖАОК оқушысының мінез-құлқын модельдеу / J. Maldonado-Mahauad // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 46–59Maldonado-Mahauad J. Strategialyq jäne keşendı: Oqu tızbekterın üderıstık öndıru arqyly JAOK oquşysynyñ mınez-qūlqyn modeldeu [ Strategic and Comprehensive: Modeling MOOC Learner Behavior Through Process Mining of Learning Sequences] / J. Maldonado-Mahauad // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 46–59. [in Kazakh]Stancin K. Студенттердің онлайн курстардағы қажеттіліктері мен үміттерін олардың қатысуы мен оқу тәжірибесін жақсарту үшін қалай түсінуге болады? / K. Stancin, D. Jaksic, A. Petrovic // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). –Б. 60–7Stancin K. Studentterdıñ onlain kurstardağy qajettılıkterı men ümıtterın olardyñ qatysuy men oqu täjıribesın jaqsartu üşınqalai tüsınuge bolady? [How Can We Understand Students’ Needs and Expectations in Online Courses to Improve Their Engagement and Learning Experience?] / K. Stancin, D. Jaksic, A. Petrovic // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 60–71. [in Kazakh]Wolf, D. Маман емес мұғалімдер мен оқушыларды кодтау бойынша мүмкіндіктермен қамтамасыз ету: Австрия орта мектебіндегі Python ЖАОК-тың жағдайлық зерттеуі / D. Wolf, M. Ebner // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 72–85Wolf, D. Maman emes mūğalımder men oquşylardy kodtau boiynşa mümkındıktermen qamtamasyz etu: Avstria orta mektebındegı Python JAOK-tyñ jağdailyq zertteuı [Empowering Non-specialist Teachers and Students in Coding: A Case Study of a Python MOOC in an Austrian High School] / D. Wolf, M. Ebner // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 72–85. [in Kazakh]Ferrari S. Өзіндік қарқынмен дамытылатын ЖАОК-тардан тыс онлайн қауымдастықты қайта ойластыру / S. Ferrari A. Merigo // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 86–97Ferrari S. Özındık qarqynmen damytylatyn JAOK-tardan tys onlain qauymdastyqty qaita oilastyru [Rethinking Online Community Beyond Self-paced MOOCs] / S. Ferrari, A. Merigo // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 86–97. [in Kazakh]Sofyan Z. Жасанды интеллектті масштабта оқыту туралы түсініктер: оқушыға бағытталған жетілдіру үшін деректерге негізделген кері байланыс / Z. Sofyan C. Meinel // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). Б. 98–107Sofyan Z. Jasandy intelekttı masştabta oqytu turaly tüsınıkter: oquşyğa bağyttalğan jetıldıru üşın derekterge negızdelgen kerı bailanys [Insights on Teaching AI at Scale: Data-Driven Feedback for Learner-Centered Improvement] / Z. Sofyan, C. Meinel // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 98–107. [in Kazakh]Abdelmagied M. ЖАОК-та оқушылардың білім ұғымдарын түсінуін қолдау үшін графикті іздеу арқылы кеңейтілген ұрпақты пайдалану / M. Abdelmagied, M. A. Chatti, S. Joarder et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 108–118Abdelmagied M. JAOK-ta oquşylardyñ bılım ūğymdaryn tüsınuın qoldau üşın grafiktı ızdeu arqyly keñeitılgen ūrpaqty paidalanu [Leveraging Graph Retrieval-Augmented Generation to Support Learners’ Understanding of Knowledge Concepts in MOOCs] / M. Abdelmagied, M. A. Chatti, S. Joarder et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 108–118 [in Kazakh]Ain, Q. U. CourseMapper-де білім беру білімінің графигін автоматты түрде құру үшін жоғарыдан төмен және төменнен жоғары тәсілдер / Q. U. Ain, M. A. Chatti, A. Shakhshir et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б.119–129Ain, Q. U. CourseMapper-de bılım beru bılımınıñ grafigın avtomatty türde qūru üşın joğarydan tömen jäne tömennen joğary täsılder [Top-Down vs. Bottom-Up Approaches for Automatic Educational Knowledge Graph Construction in CourseMapper] / Q. U. Ain, M. A. Chatti, A. Shakhshir et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 119–129. [in Kazakh]Minaeva E. A. ЖАОК халықаралық студенттерді тарту құралы ретінде: елдераралық талдау / E. A. Minaeva, U. S. Zakharova, S. V. Zhuchkova // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). –Б. 130–143Minaeva E. A. JAOK halyqaralyq studentterdı tartu qūraly retınde: elderaralyq taldau [MOOCS as a Tool for International Student Recruitment: A Cross-Country Analysis] / E. A. Minaeva, U. S. Zakharova, S. V. Zhuchkova // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 130–143. [in Kazakh]Staubitz T. Өз тағамыңызды жеу - ашық edX платформасындағы жобаға негізделген оқу эксперименті / T. Staubitz S. Trabucchi E. Huthmacher // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 147–157Staubitz T. Öz tağamyñyzdy jeu - aşyq edX latformasyndağy jobağa negızdelgen oqu eksperimentı [Eating Your Own Dogfood - A Project-Based Learning Experiment on an Open edX Platform ]/ T. Staubitz, S. Trabucchi, E. Huthmacher // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 147–157. [in Kazakh]Reda V. Білімдегі олқылықтарды жою: ЖАОК-тардың саяси ғылымдар білімі үшін әлеуеті / V. Reda, A. Squillante // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б.158–167Reda V. Bılımdegı olqylyqtardy joiu: JAOK-tardyñ saiasi ğylymdar bılımı üşın äleuetı [Bridging Knowledge Gaps: The Potential of MOOCs for Political Science Education ]/ V. Reda, A. Squillante // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 158–167 [in Kazakh]Ebner M. Еуропалық университеттер одақтарында жасанды интеллект, LTI және ашық лицензиялардың көмегімен көптілді ЖАОК-тарды енгізу: техникалық және ұйымдастырушылық қиындықтар / M. Ebner, S. Schön, K. Gasplmayr et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). –Б. 168–178Ebner M. Europalyq universitetter odaqtarynda jasandy intelekt, LTI jäne aşyq lisenzialardyñ kömegımen köptıldı JAOK-tardyengızu: tehnikalyq jäne ūiymdastyruşylyq qiyndyqtar [Implementing Multilingual MOOCs in European University Alliances with the Help of AI Usage, LTI and Open Licenses: Technical and Organizational Challenges ]/ M. Ebner, S. Schön, K. Gasplmayr et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 168–178. [in Kazakh]Esteves F. d. L. Цифрлық оқыту арқылы тұрақтылық туралы хабардарлықты арттыру: барлық жаңадан қабылданған студенттерге арналған институционалдық SPOC, ЖАОК көзқарасына қарай жылжу / F. d. L. Esteves, E. Maes, B. Mayeur et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 179–189Esteves F. d. L. Sifrlyq oqytu arqyly tūraqtylyq turaly habardarlyqty arttyru: barlyq jañadan qabyldanğan studentterge arnalğan institusionaldyq SPOC, JAOK közqarasyna qarai jylju [ Raising Awareness on Sustainability Through Digital Learning: An Institutional SPOC for All Newly Admitted Students, Moving Towards a MOOC Perspective] / F. d. L. Esteves, E. Maes, B. Mayeur et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 179–189 [in Kazakh]Feistmantl E. Бес жылдан астам уақыт өткеннен кейін пәнаралық университеттік курсқа Covid-19 алдындағы ЖАОК енгізу және бағалау: E-Tutoring@UIBK және MekoMOOC, Case Study / E. Feistmantl // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733- том). – Б. 190–199Feistmantl E. Bes jyldan astam uaqyt ötkennen keiın pänaralyq universitettık kursqa Covid-19 aldyndağy JAOK engızu jäne bağalau:E-Tutoring@UIBK jäne MekoMOOC, Case Study [ Embedding and Evaluating a Pre-Covid-19 MOOC in an Interdisciplinary University Course More Than Five Years Later: E-Tutoring@UIBK and the MekoMOOC, A Case Study] / E. Feistmantl // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 190–199. [in Kazakh]Engeness I. Білім берушілерге арналған жасанды интеллект чатботтары: жоғары білім беруде онлайн оқытуды өзгерту / I. Engeness, M. Nohr, T. Fossland // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 200–210Engeness I. Bılım beruşılerge arnalğan jasandy intelekt chatbottary: joğary bılım berude onlain oqytudy özgertu [AI Chatbots for Educators: Transforming Online Learning in Higher Education / I. Engeness, M. Nohr, T. Fossland] // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 200–210 [in Kazakh]Despujol Zabala I. Автоматтандырылған модель мен параметрлерді таңдау үшін LLM пайдаланып, испан тілінде ендіруге негізделген бейне ұсынысын оңтайландыру / I. Despujol Zabala, C. Turró Ribalta, J. Busquets Mataix et al. // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 211–221Despujol Zabala I. Avtomattandyrylğan model men parametrlerdı tañdau üşın LLM paidalanyp, ispan tılınde endıruge negızdelgen beine ūsynysyn oñtailandyru [Optimizing Embedding-Based Video Recommendation in Spanish Using LLMs for Automated Model and Parameter Selection]/ I. Despujol Zabala, C. Turró Ribalta, J. Busquets Mataix et al. // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 211–221 [in Kazakh]Sancassani S. AIBook ЖАОК арқылы диалогтық оқытудағы жаңа шекара ретінде: Case Study / S. Sancassani D. Casiraghi // EMOOCs 2025: материалдар жинағы / ред. E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, 15733-том). – Б. 222–231 - DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-032-00056-9_20.Sancassani S. AIBook JAOK arqyly dialogtyq oqytudağy jaña şekara retınde: Case [The AIBook as a New Frontier in Conversational Learning Through a MOOC: A Case Study] / S. Sancassani, D. Casiraghi // EMOOCS 2025: Proceedings / ed. by E. Hamonic, R. Sharrock. – Cham: Springer, 2026. – (LNCS, vol. 15733). – P. 222–231 [in Kazakh]Onan A. Жаппай ашық онлайн курстарды бағалаудағы пікірлерге сентименттік талдау: мәтіндік майнинг және терең оқыту тәсілі / A. Onan // Computer Applications in Engineering Education. - 2021. - 29-том, 3-нөмір. – Б. 572–589Onan A. Jappai aşyq onlain kurstardy bağalaudağypıkırlerge sentimenttık taldau: mätındık maining jäne tereñ oqytu täsılı [Sentiment analysis on massive open online course evaluations: A text mining and deep learning approach] / A. Onan // Computer Applications in Engineering Education. - 2021. - Vol. 29, iss. 3. - P. 572–589 [in Kazakh]Adnan M. Машиналық оқыту модельдерін пайдалана отырып, курстың әртүрлі кезеңдерінде ерте араласу үшін тәуекел тобындағы студенттерді болжау / M. Adnan, A. Habib, J. Ashraf және т.б. // IEEE Access. - 2021. - 9- том. – Б.149464–149478Adnan M. Maşinalyq oqytu modelderın paidalana otyryp, kurstyñ ärtürlı kezeñderınde erte aralasu üşın täuekel tobyndağy studentterdı boljau [Predicting at-Risk Students at Different Percentages of Course Length for Early Intervention Using Machine Learning Models ]/ M. Adnan, A. Habib, J. Ashraf et al. // IEEE Access. - 2021. - Vol. 9. - P. 149464–149478 [in Kazakh]Al-Lahlali, B. Машиналық оқыту әдістерін қолдану арқылы студенттердің үлгерімін болжау: жүйелі әдеби шолу / B. Al-Lahlali, H. Alashwal // Education Sciences. - 2021. - 11-том, 9-нөмір. – 552 б.Al-Lahlali, B. Maşinalyq oqytu ädısterın qoldanuarqyly studentterdıñ ülgerımın boljau: jüielı ädebi şolu [AlLahlali, B. Predicting student performance using ML techniques: a systematic literature review] / B. Al-Lahlali, H. Alashwal // Education Sciences. - 2021. - Vol. 11, iss. 9. - Art. 552-р [in Kazakh]Alghamdi, A. Мәтіндік майнинг және терең оқыту әдістерін қолдана отырып, ЖАОК-та бірлескен сүзгілердің дәлдігін арттыру үшін әлеуметтік деректерді талдау / A. Alghamdi, M. Nilashi, R. A. Abumalloh және т.б. // Discover Computing. – 2025. – 28-том. – 33 б.Alghamdi, A. Mätındık maining jäne tereñ oqytu ädısterın qoldana otyryp, JAOK-ta bırlesken süzgılerdıñ däldıgın arttyru üşın äleumettık derekterdı taldau [Alghamdi, A. Analysis of social data for accuracy improvement of collaborative filtering in MOOCs using text mining and deep learning techniques] / A. Alghamdi, M. Nilashi, R. A. Abumalloh et al. // Discover Computing. - 2025. - Vol. 28. - Art. 33-р[in Kazakh]Ruiz-Rojas L. I. Генеративті жасанды интеллект құралдары арқылы білім беруді күшейту: оқу дизайны матрицасы негізіндегі тәсіл / L. I. Ruiz-Rojas, P. Acosta-Vargas, J. De-Moreta-Llovet, M. Gonzalez-Rodriguez // Sustainability. - 2023. - 15-том, 15-нөмір. – 11524 б.Ruiz-Rojas L. I. Generativtı jasandy intelekt qūraldary arqyly bılım berudı küşeitu: oqu dizainy matrisasy negızındegı täsıl [Empowering Education with Generative Artificial Intelligence Tools: Approach with an Instructional Design Matrix] / L. I. Ruiz-Rojas, P. Acosta-Vargas, J. De-Moreta-Llovet, M. Gonzalez-Rodriguez // Sustainability. - 2023. - Vol. 15, iss. 15. - Art. 11524 -р [in Kazakh]

The authors declare that there are no conflicts of interest present.